Wystąpienie: Marcin Józefaciuk

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Nauczyciel ma obowiązek chronić uczniów. Ma też prawo do bezpieczeństwa, wsparcia i ochrony prawnej. Te zasady muszą działać razem.

W sytuacji zagrożenia może wezwać Policję lub pogotowie, zabezpieczyć uczniów i bronić siebie oraz innych. Nieletniość sprawcy nie odbiera tego prawa. Art. 25 Kodeksu karnego pozwala odpierać bezpośredni, bezprawny zamach również wtedy, gdy atakuje uczeń. Interwencja musi odpowiadać rzeczywistemu zagrożeniu. Jednocześnie nauczyciel nie ma ogólnego prawa do przymusowego przeszukiwania ucznia czy jego plecaka. Nie może używać siły jako kary za nieposłuszeństwo. Trzeba jednak odróżnić karanie dziecka od powstrzymania trwającego ataku. Nie możemy oczekiwać, że nauczyciel bez przygotowania i pomocy zastąpi służby ratunkowe oraz specjalistów.

Prawo oświatowe nakłada obowiązki także na innych. Dyrektor odpowiada za organizację bezpieczeństwa uczniów i nauczycieli. Samorząd jako organ prowadzący ma zapewnić bezpieczne warunki działania szkoły. Rodzice mają ustawowy obowiązek opieki, wychowania i troski o rozwój dziecka. Ich współpraca ze szkołą jest niezbędna, gdy pojawia się zagrożenie.

Przypominam również art. 63 Karty Nauczyciela. Nauczyciel korzysta z ochrony karnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych podczas wykonywania obowiązków lub w związku z nimi. Dyrektor i organ prowadzący mają obowiązek występować w jego obronie, gdy uprawnienia objęte tym przepisem zostają naruszone.

Państwo ma konstytucyjny obowiązek ochrony praw dziecka. Dlatego wzywam ministrów edukacji, spraw wewnętrznych i zdrowia do zapewnienia szkołom finansowanych szkoleń, sprawnej współpracy służb oraz dostępnej pomocy psychologicznej i prawnej. Każda skarga wymaga rzetelnego sprawdzenia, wysłuchania stron i oceny pełnego kontekstu.

Bezpieczeństwo uczniów wymaga bezpiecznych i wspieranych dorosłych. Nauczyciel nie może zostawać sam ani podczas zagrożenia, ani po odpowiedzialnej interwencji. Dziękuję.